Największy na świecie obraz z „Bitwą po Grunwaldem”

W 2010 roku odbywały się w całej Polsce obchody w 600-lecia Bitwy pod Grunwaldem. Z tej okazji w kilku miastach Polski widzowie mogli obejrzeć największy na świecie obraz przedstawiający tę bitwę stoczoną przez wojska pod dowództwem króla Polski Władysława Jagiełły z zakonem krzyżackim. Tym dziełem jest płótno namalowane przez Tadeusza Popiela i Zygmunta Rozwadowskiego, którego wymiary wynoszą 10 x 5,15 metra. Tak więc obraz ten jest większy niż „Grunwald” Jana Matejki (4,26 × 9,87 m).

Czytaj dalej Największy na świecie obraz z „Bitwą po Grunwaldem”

Tragedia Słowian zachodnich. Historia zamknięta ramą obrazu

Czy możemy zaryzykować twierdzenie, iż dzięki temu, że w X wieku, ale i wcześniej na terenach części obecnych wschodnich Niemiec żyli Słowianie, to Mieszko Pierwszy, a także i jego poprzednicy i następca, mogli spokojnie budować naszą państwowość? Czy Słowianie zachodni stanowili niejako osłonę Polski od Niemiec?

Czytaj dalej Tragedia Słowian zachodnich. Historia zamknięta ramą obrazu

Bolesław Chrobry królem Polski. 995 lat temu odbyła się koronacja jednego z największych naszych władców. Historia zamknięta ramą obrazu

Po trzydziestu trzech latach budowania państwa polskiego ogniem, mieczem i dyplomacją, kontynuując dzieło mężnego ojca, 995 lat temu, w święto Wielkiej Nocy A.D. 1025, Bolesław Chrobry przywdziewa królewską koronę jako pierwszy z władców Polski. Jednak ćwierć wieku wcześniej, w roku tysięcznym w Gnieźnie, odbywa się pewne wydarzenie, bez którego do koronacji tej zapewne nigdy by nie doszło.

Niemiecki kronikarz i biskup kościoła rzymskiego Thietmar znany był z tego, że nie lubił Słowian, a Bolesława Chrobrego w szczególności. A tak naprawdę to w ogóle nikogo nie lubił z wyjątkiem swoich pobratymców. Pisał Paweł Jasienica: „Głosiciel religii, której sama nazwa oznacza powszechność, nie wyobrażał sobie świata bez podziału na lepszych i gorszych. Jego zdaniem pełnia praw przysługiwała tylko Germanom, a ściślej Sasom. Był o tym tak głęboko przekonany, że nawet nie troszczył się o uzasadnienie”.

Czytaj dalej Bolesław Chrobry królem Polski. 995 lat temu odbyła się koronacja jednego z największych naszych władców. Historia zamknięta ramą obrazu

Wyszedł z jaskini i zasiadł na tronie. Historia zamknięta ramą obrazu

Zwiedzając „Grotę Łokietka” w Ojcowskim Parku Narodowym, turysta dowiaduje się od przewodnika o legendzie która mówi, że tutaj skrył się książę Władysław Łokietek przed poszukującymi go wojskami Wacława II, króla Czech i Polski.

Dalej słuchamy opowieści o tym, że wejście do jaskini było zakryte pajęczyną, aby wróg Piasta myślał, że nikt do groty od dawien dawna nie wchodził. Księcia natomiast do środka wpuszczano od góry na linach. To tak w skrócie. Zwróćmy jednak uwagę, że mowa jest o legendzie. Obecnie jednak wcale nie jesteśmy przekonani, że to tylko legenda.

Czytaj dalej Wyszedł z jaskini i zasiadł na tronie. Historia zamknięta ramą obrazu

Słupy graniczne Bolesława Chrobrego. Historia zamknięta ramą obrazu

Gdy w roku tysięcznym niemiecki cesarz Otton III postanowił odbyć pielgrzymkę do Gniezna by pochylić głowę przed zwłokami św. Wojciecha, to mógł zobaczyć na własne oczy jak wygląda w rzeczywistości państwo Bolesława Chrobrego. Był tak oczarowany, że oprócz wielu widocznych znaków (darów) tego urzeczenia nazwał władcę Polski „swoim bratem i współpracownikiem cesarstwa oraz przyjacielem”.

Nie będziemy w tym miejscu opisywać słynnego zjazdu gnieźnieńskiego, bo o nim oczywiście mowa. Podczas tego bezprecedensowego spotkania władców państw sąsiedzkich było tak oszałamiająco bogato, że nawet przyzwyczajony do przepychu niemiecki kronikarz, a później biskup Thietmar, zawsze niechętny Polakom zapisał, że „trudno uwierzyć i opowiedzieć, z jaką wspaniałością przyjmował wówczas Bolesław cesarza…”.

Czytaj dalej Słupy graniczne Bolesława Chrobrego. Historia zamknięta ramą obrazu

Uczta u Wierzynka. Historia zamknięta ramą obrazu

Gdy Kazimierz Wielki po śmierci ojca zakładał koronę, to dostał w spadku kraj, który tak naprawdę składał się z dwóch ziem: Małopolski i Wielkopolski oraz lennych wobec króla ziemi łęczyckiej i sieradzkiej. Inne obszary wcześniej posiadane Łokietek utracił, w tym przede wszystkim Pomorze oraz rodzinne Kujawy. Pozostało trzeciorzędne państewko środkowoeuropejskie. Do tego król Czech Jan Luksemburski rościł sobie prawa do polskiej korony jako spadek po Przemyślidach. Używał tytułu króla Polski. Łokietka od czasu koronacji Luksemburczyk nazywał wyłącznie „królem krakowskim”, sam zachowując tytuł rex Poloniae.

Czytaj dalej Uczta u Wierzynka. Historia zamknięta ramą obrazu

O małym księciu, który odzyskał wzrok. Historia zamknięta ramą obrazu

Gdy patrzymy na obraz pędzla Józefa Peszki „Mieczysław I podczas postrzyżyn odzyskuje wzrok”, to po zapoznaniu się z tytułem dzieła, od razu zauważymy, że coś tutaj nam nie pasuje. I nie mamy tu na myśli „odzyskania wzroku”.

Na pewno zwrócimy uwagę na ubiory osób umieszczonych na płótnie i zadamy sobie pytanie, czy ok. roku 942 ludzie się tak ubierali? Odpowiedź może być tylko jedna. Na pewno nie. Gdy popatrzymy na drugi plan, gdzie artysta umieścił wysokie, murowane budowle, tym bardziej zwątpimy, czy aby na pewno obraz ten odnosi się do czasów dzieciństwa późniejszego pierwszego historycznego władcy Polski, Mieszka I?

Czytaj dalej O małym księciu, który odzyskał wzrok. Historia zamknięta ramą obrazu

Okrutna śmierć Maćka Borkowica według Jana Matejki. Historia ukryta w obrazie

Gdyby była możliwość obejrzenia oryginału tego obrazu, a niestety nie ma (o czym niżej), bardziej dociekliwy widz zapewne zadałby sobie pytanie po przeczytaniu tytułu dzieła Mistrza Jana, kim ów Maćko był i co uczynił, że będący wówczas u szczytu sławy malarz poświęcił mu swój pędzel.

Przypomnijmy, że Jan Matejko stworzył kilkadziesiąt obrazów o treści sensacyjnej bądź dramatycznej. Te niewielkie malowidła, oczywiście w porównaniu do jego monumentalnych płócien przedstawiających dzieje Polski, tworzył z różnych powodów, często dla zarobku, gdyż wiele znaczących osób pragnęło posiadać jego dzieła. Na te ogromne nie było stać nawet najbogatszych, … no, chyba że byłoby się cesarzem Austrii Franciszkiem Józefem, to wtedy można było nabyć nawet „Rejtana”.

Czytaj dalej Okrutna śmierć Maćka Borkowica według Jana Matejki. Historia ukryta w obrazie

Terrorysta Konrad Mazowiecki. Historia zamknięta w ramie obrazu

Z czego w historii Polski najbardziej znany jest protoplasta mazowieckiej linii Piastów? Jak uczono nas w szkole, z tego, że „sprowadził Krzyżaków do Polski”. Ale w szkicu tym nie będzie o tym ani słowa. Powiemy tylko niejako na usprawiedliwienie, że skąd książę miał wiedzieć, choć powinien na przykładzie Węgier, jak będzie podle ten zakon w latach późniejszych postępował? Opowiemy natomiast tutaj o dwóch wydarzeniach potwierdzających, że książę Konrad Mazowiecki był, jak określił go dziewiętnastowieczny historyk Józef Szujski, człowiekiem „znanym z płochości i nikczemności umysłu”.

Czytaj dalej Terrorysta Konrad Mazowiecki. Historia zamknięta w ramie obrazu

Wielka ucieczka małego księcia. Historia zamknięta w ramie obrazu

Jedni historycy mówią o nim dobrze, inni nie najlepiej. Niemniej wydaje się, że w powszechnej opinii ludzi ten piastowski książę, a później król Polski, wzbudzał zawsze sympatię. 20 stycznia br. mija dokładnie 700 lat od kiedy ten mały wzrostem a duży duchem Piast z niewielkiego księstwa brzesko-kujawskiego założył na skroń koronę Królestwa Polskiego. Od tego czasu aż do upadku Polski za czasów Stanisława Augusta Poniatowskiego, każdy władca Polski nosił na głowie koronę.

Czytaj dalej Wielka ucieczka małego księcia. Historia zamknięta w ramie obrazu