Jacka Malczewskiego „Melancholia”

Jak to dobrze, że są dzieła malarskie, które choć zostały stworzone ponad sto lat temu, to do tej pory trwają dyskusje dotyczące znaczenia poszczególnych scen w nich zawartych, jak i postaci czy rekwizytów umieszczonych na płótnie.

Do takich obrazów na pewno możemy zaliczyć Melancholię Jacka Malczewskiego. Kompozycja ta jest eksponowana obecnie w Muzeum „Pałac w Rogalinie”. Dzieło jest własnością Fundacji im. Raczyńskich, a galeria rogalińska jest oddziałem Muzeum Narodowego w Poznaniu.

Jacek Malczewski „Melancholia”

Malowidło to zostało uznane za manifest symbolizmu, jak również za najbardziej kluczowe dla dorobku samego malarza. W końcu XIX wieku w Polsce duża część środowiska twórczego uważała, że artysta, oprócz pracy twórczej ma także obowiązki narodowe i społeczne. Czy Malczewski w przypadku tego obrazu owe zadanie spełnił? Rzućmy więc okiem na tabliczkę znajdującą się koło płótna Melancholia, na której napisano, że dzieło to odnosi się do niepodległościowych dążeń i walk Polaków w XIX stuleciu, a także mówi o losie jednostki, o artyście i jego powołaniu. Dzieło traktowano jako malarski manifest antynaturalizmu i wizyjności, ale też narodowych i społecznych powinności artysty.

„Melancholia” – fragment

W Melancholii ukazał artysta, jak pisze T. Dobrowolski, wylewający się z rozpiętego na sztalugach płótna fatalistyczny kłąb alegorycznych postaci, m. in. powstańczych, uzbrojonych w kosy, wirujących bezwolnie, jak w finale późniejszego „Wesela”. Magdalena Wróblewska, (Culture.pl) zauważa, że obraz ten jest czytelnym odniesieniem do snu czy apatii, w której pogrążył się naród, nie tylko przez oniryczną atmosferę i zaludniające pracownię artysty zjawy, ale przede wszystkim przez stojącą w oknie, czarną postać tytułowej Melancholii. (…) Melancholia jawi się w tym obrazie jako stan umysłowości narodu polskiego po utracie niepodległości. Wielość analiz jednego z najbardziej znanych dzieł Malczewskiego oraz wskazywanie inspiracji do jego powstania jest tak wiele, że pozwolę sobie zaprosić zainteresowanych do właściwej literatury oraz oczywiście obejrzenia płótna w oryginale.

„Melancholia” – fragment

Melancholię malował Jacek Malczewski w atelier w Prądniku Czerwonym, gdzie powstały także i inne, nadzwyczaj wybitne dzieła artysty, jak: Introdukcja i Błędne koło.

Jacek Malczewski: Melancholia. Prolog. Widzenie. Wiek ostatni w Polsce. Tout un siècle, 1890-94 rok
technika/materiał: olej, płótno
wymiary: 139 cm × 240 cm

Dodaj komentarz